Το ελαιόλαδο της καρδιάς μας

Ελαιόλαδα υπάρχουν πολλά, ελαιόλαδα υψηλά σε φαινόλες όμως ελάχιστα, και είναι αυτή ακριβώς η ιδιότητα που τα κάνει πολύτιμα για την υγεία συνολικά του οργανισμού μας και ιδιαίτερα της καρδιάς μας.  Με τον όρο ελαιόλαδο υψηλό σε φαινόλες, εννοούμε, ένα εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο το οποίο όμως έχει παραχθεί κάτω από πολύ αυστηρά ελεγχόμενες συνθήκες και από συγκεκριμένες ποικιλίες ελιάς ώστε το τελικό προϊόν να περιέχει πολύ μεγάλη περιεκτικότητα σε αντιοξειδωτικές ουσίες. Χάρη στις ουσίες αυτές το Εξαιρετικό Παρθένο Ελαιόλαδο έχει δειχθεί ότι προσφέρει ισχυρή καρδιοπροστατευτική δράση καθώς προστατεύει τις λιποπρωτείνες LDL από την οξείδωση ενώ παράλληλα μειώνει την αρτηριακή πίεση.

Γνωριμία με τις φαινόλες του ελαιόλαδου

Πρόκειται για πολικές φαινόλες οι οποίες ανήκουν στην κατηγορία των σεκοϊριδοϊδών παραγώγων της υδροξυτυροσόλης και της τυροσόλης, οι πιο γνωστές από τις οποίες είναι η Ελαιασίνη και η Ελαιοκανθάλη. Αυτές οι ουσίες δεν συναντώνται σε καμία άλλη τροφή εκτός από τα προϊόντα ελιάς, με την Ελαιοκανθάλη να βρίσκεται μόνο στο Εξαιρετικό Παρθένο Ελαιόλαδο, καθώς σχηματίζεται κατά την διάρκεια της παραγωγής του με την δράση ενός ενζύμου της β-γλυκοσιδάσης . Μελέτες έχουν δείξει ότι οι φαινόλες αυτές είναι διαθέσιμες στον ανθρώπινο οργανισμό μόνο όταν λαμβάνονται ως διατροφικό συστατικό στο πλαίσιο της κατανάλωσης του ελαιόλαδου, καθώς η υψηλή περιεκτικότητά του σε αντιοξειδωτικά τις προστατεύει από την αποδόμηση μέσα στον γαστρεντερικό σωλήνα μέχρι το τελικό στάδιο της απορρόφησής τους.

Προστασία από την αθηροσκλήρωση

Η αθηροσκλήρωση είναι μία ανεπιθύμητη κατάσταση κατά την οποία επάνω και μέσα στα τοιχώματα των αρτηριών συσσωρεύονται λιπαρά, χοληστερόλη και άλλες ουσίες, δημιουργώντας αθηρωματικές πλάκες που εμποδίζουν τη φυσιολογική ροή του αίματος. Ως αποτέλεσμα, τα τοιχώματα των αγγείων γίνονται παχιά και δύσκαμπτα δυσκολεύοντας την καρδιά στην αποστολή της, να στείλει αίμα στους ιστούς, αλλά και περιορίζοντας την αιμάτωση του ίδιου του καρδιακού μυός. Επιπλέον, οι πλάκες αυτές μπορεί να προκαλέσουν θρόμβους οι οποίοι ενδέχεται να οδηγήσουν σε έμφραγμα του μυοκαρδίου ή σε εγκεφαλικό επεισόδιο. Για την δημιουργία των αθηρωματικών πλακών ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό οι λιποπρωτεϊνες χαμηλής πυκνότητας, LDL, καθώς μπορεί να εναποθέσουν λιπίδια στα τοιχώματα των αρτηριών και να δημιουργήσουν πλάκες. Αντίθετα, οι λιποπρωτεϊνες υψηλής πυκνότητας, HDL, μεταφέρουν τη χοληστερόλη από το αρτηριακό τοίχωμα στο ήπαρ προστατεύοντάς μας έτσι από την αθηρωμάτωση. Σύγχρονες μελέτες επιβεβαιώνουν ότι οι ευεργετικές ιδιότητες του ελαιόλαδου προκαλούν αύξηση της HDL και μείωση της LDL χοληστερόλης ιδιαίτερα όταν συνδυαστούν με μία διατροφή Μεσογειακού τύπου. Ακόμη, οι φαινόλες του ελαιόλαδου, ιδιαίτερα η υδροξυτυροσόλη και η ελευρωπεϊνη, προστατεύουν τις λιπορωτεϊνες LDL από την οξείδωση, έναν παράγοντα που φαίνεται να ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό για την δημιουργία των αθηρωματικών πλακώνΓια τον λόγο αυτό το 2012 η Ευρωπαϊκή Ένωση προχώρησε στην κατοχύρωση του ισχυρισμού υγείας για το ελαιόλαδο πλούσιο σε πολυφαινόλες ως εξής:

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 432/2012 «Οι πολυφαινόλες ελαιόλαδου συμβάλλουν στην προστασία των λιπιδίων του αίματος από το οξειδωτικό στρες» – « Ο ισχυρισμός μπορεί να χρησιμοποιείται μόνο για το ελαιόλαδο το οποίο περιέχει τουλάχιστον 5 mg υδροξυτυροσόλης και παραγώγων της (π.χ. σύμπλοκο ελαιοευρωπαΐνης και τυροσόλης) ανά 20 g ελαιολάδου. Για να χρησιμοποιηθεί ο ισχυρισμός αυτός, θα πρέπει να παρέχεται στον καταναλωτή η πληροφορία ότι τα ευεργετικά αποτελέσματα εξασφαλίζονται με την ημερήσια πρόσληψη 20 g ελαιολάδου.»

Επιπροσθέτως, η καθημερινή κατανάλωση ενός τόσο ποιοτικού ελαιόλαδου φαίνεται να βελτιώνει την λειτουργία του ενδοθηλίου και να μειώνει δύο δείκτες φλεγμονής που συνδέονται με τις καρδιαγγειακές νόσους, την C-αντιδρώσα πρωτεΐνη και την Ιντερλευκίνη – 6.

Μειώνει την υπέρταση

Μελέτες των τελευταίων ετών έχουν δείξει ότι η κατανάλωση εξαιρετικά παρθένου ελαιόλαδου, ιδιαίτερα του υψηλού σε φαινόλες, μπορεί να μειώσει την πίεση του αίματος. Η μείωση προκαλείται τόσο στην συστολική όσο και στην διαστολική πίεση του αίματος και μπορεί να είναι τόσο αποτελεσματική ώστε να προκαλέσει περιορισμό της φαρμακευτικής αγωγής σε υπερταστικούς ασθενείς.  Η δόση που προτείνεται είναι τουλάχιστον δύο κουταλιές της σούπας Ελαιόλαδου υψηλού σε φαινόλες ημερησίως, ενταγμένων στο πλαίσιο μιας Μεσογειακής διατροφής, αν και παρατηρήθηκε μείωση της πίεσης χωρίς την βελτίωση των διατροφικών συνηθειών πέρα από την προσθήκη του του συγκεκριμένου είδους ελαιόλαδου στην καθημερινή κατανάλωση.

Συμπερασματικά, το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο υψηλό σε φαινόλες, είναι μία μοναδική υπερτροφή που προσφέρει ισχυρή προστασία στο καρδιαγγειακό μας σύστημα κι έτσι δικαίως μπορεί να χαρακτηριστεί ως το ελαιόλαδο της καρδιάς μας.

Κυριακή Ζακχαίου

Διατροφολόγος – Βιοχημικός Bsc

Elisa Tripoli, Marco Giammanco, Garden Tabacchi, Danila Di Majo, Santo Giammanco, Maurizio La Guardia. (2005). The phenolic compounds of olive oil: structure, biological activity and beneficial effects on human health. Nutrition Research Reviews, 18, 98–112

Covas, M., Konstantinidou, V., & Fitó, M. (2009). Olive Oil and Cardiovascular Health. Journal of Cardiovascular Pharmacology, 54(6), 477-482. 

Guasch-Ferré M, Hu FB, Martínez-González MA, et al. (2014) Olive oil intake and risk of cardiovascular disease and mortality in the PREDIMED Study. BMC Med.12:78.

Trpkovic A, Resanovic,Stanimirovic J et al. (2015) Oxidized low density lipoprotein as a biomarker of cardiovascular disease. Crit Rev Clin Lab Sci; 52: 70-85

European Union. Commision Regulation (EU) No 432/2012 of 16 May 2012 establishing a list of permitted health claims made on foods, other than those referring to the reduction of disease risk and to children’s development and health. Off. J. Eur. Union 2012, L136, 1–40.

Schwingshackl, L., Christoph, M., & Hoffmann, G. (2015). Effects of Olive Oil on Markers of Inflammation and Endothelial Function—A Systematic Review and Meta-Analysis. Nutrients, 7(9), 7651–7675. http://doi.org/10.3390/nu7095356

Mary Flynn, PhD, RD, LDN and Selina Wang, PhD  (2015) Olive oil as medicine: the effect on blood pressure. (Report). UC Regents, Davis campus.